Για το νέο νομοσχέδιο για τους δημοσίους υπαλλήλους
Αθήνα, 10-09-2026
Αρ. Πρωτ.: 43
Να αποσυρθεί το νέο απαράδεκτο νομοσχέδιο για το βαθμολόγιο, την επιλογή προϊσταμένων και το ΕΚΔΔΑ
Η κυβέρνηση, μετά την πρότασή της για την κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, κατέθεσε για διαβούλευση τον Αύγουστο, κι έφερε στη βουλή, νομοσχέδιο με αλλαγές στο βαθμολόγιο, στις διαδικασίες επιλογής Προϊσταμένων και στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Για ακόμη μία φορά κινήθηκε στα μουλωχτά, προσπαθώντας να αποφύγει τις αντιδράσεις των εργαζομένων!
Πρόκειται για νομοσχέδιο που βρίσκεται στην ίδια κατεύθυνση με το νέο αυταρχικό πειθαρχικό πλαίσιο και ενισχύει τη σύνδεση της υπηρεσιακής εξέλιξης με την αξιολόγηση, τις «δεξιότητες» και την κρίση του Προϊσταμένου – Αξιολογητή.
- Νέο βαθμολόγιο δημοσίων υπαλλήλων
Με το νέο σύστημα αυξάνονται οι βαθμοί από 5 σε 7, ενώ οι δύο ανώτεροι βαθμοί Α΄ και Β΄ θα αφορούν αποκλειστικά Γενικούς Διευθυντές και Διευθυντές. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων ο καταληκτικός βαθμός θα είναι ο Γ΄, ενώ για τους ΥΕ ο Δ΄, οδηγώντας σε αυτόματη βαθμολογική υποβάθμιση πολλών ήδη υπηρετούντων υπαλλήλων.
Ταυτόχρονα, αυξάνεται ο ελάχιστος χρόνος για να φτάσει ένας υπάλληλος από τον εισαγωγικό βαθμό Ζ΄ στον «καταληκτικό» βαθμό. Συγκεκριμένα, για τους υπαλλήλους ΠΕ απαιτούνται 16 έτη από 13, για τους υπαλλήλους ΤΕ 19 έτη από 14, για τους υπαλλήλους ΔΕ 25 έτη από 16, για τους υπαλλήλους ΥΕ 25 έτη από 22.
Ωστόσο, στο άρθρο 5 ορίζεται ρητά ότι «η συμπλήρωση του ελάχιστου χρόνου υπηρεσίας σε κάθε βαθμό δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη προαγωγή σε επόμενο βαθμό». Για να ανέβει στον επόμενο βαθμό, ο υπάλληλος θα πρέπει να κρίνεται επαρκής και στις 9 δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων του ν. 4940/2022!! Η κρίση αυτή περνά από τον Προϊστάμενο – Αξιολογητή, δημιουργώντας έναν ισχυρό μηχανισμό εξάρτησης του εργαζόμενου από την αξιολόγηση. Κι αυτό, ενώ στη συντριπτική πλειοψηφία των υπηρεσιών, Προϊστάμενοι – Αξιολογητές έχουν οριστεί με αναπληρώσεις και τοποθετήσεις χωρίς να έχουν γίνει ούτε καν οι κρίσεις του ασφυκτικού πλαισίου του Υπαλληλικού Κώδικα.
Έτσι, η αξιολόγηση μετατρέπεται ακόμη περισσότερο σε εργαλείο για τη βαθμολογική και υπηρεσιακή εξέλιξη, ενώ ενισχύεται η ατομική διαφοροποίηση των εργαζομένων. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για μελλοντική σύνδεση του βαθμού με το μισθολόγιο.
- Επιλογή Προϊσταμένων: αξιολόγηση, «δεξιότητες» και μεγαλύτερη εξουσία των διοικήσεων
Η κυβέρνηση προσπαθεί να καλλιεργήσει μια ψευδαίσθηση αμεροληψίας προβάλλοντας τη σύσταση Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταμένων και τη νέα διαδικασία γραπτής εξέτασης υπό την επίβλεψη του ΑΣΕΠ. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική! Με το «νέο» σύστημα επιλογής Προϊσταμένων πριμοδοτούνται προνομιακά όσοι έχουν ασκήσει ήδη καθήκοντα Προϊσταμένου με οποιονδήποτε τρόπο, ενισχύεται ακόμη περισσότερο η σύνδεση της επιλογής Προϊσταμένων με την αξιολόγηση, ενώ ενισχύεται η εξουσία Υπουργών και Διοικήσεων να «τοποθετούν» κατά το δοκούν όποιους θέλουν.
Οι υπάλληλοι για να μπορούν να γίνουν Προϊστάμενοι, με εξαίρεση την μεταβατική πρώτη εφαρμογή του νέου συστήματος, θα πρέπει να έχουν αξιολογηθεί ως «υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων» ή να διαθέτουν πιστοποίηση επιτυχούς παρακολούθησης του προγράμματος «Πιστοποίησης ηγετικών, διοικητικών, ψηφιακών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων» της Ακαδημίας Ηγεσίας που πρόκειται να συσταθεί!!
Για να μπορεί ένας υπάλληλος να ενταχθεί στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων θα πρέπει να έχει τουλάχιστον βαθμό Ε΄. Όμως, η προαγωγή στο βαθμό αυτό θα περνάει μέσα από το φιλτράρισμα της αξιολόγησης. Επομένως, η προϋπόθεση αυτή θα μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πολύ αποτελεσματικός “κόφτης” αποκλείοντας τους ενοχλητικούς υπαλλήλους από το Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων!
Σύμφωνα με το άρθρο 10, δεν επιτρέπεται να ενταχθεί στο υπό σύσταση Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων υπάλληλος που του έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη λόγω απεργίας – αποχής από την αξιολόγηση, ενώ αντίστοιχα με το άρθρο 20 προβλέπεται η παύση Προϊσταμένου που του έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη για τον ίδιο λόγο! Μάλιστα, το αδίκημα της αποχής από την αξιολόγηση αναγορεύεται στο ειδεχθέστερο αδίκημα που μπορεί να διαπράξει δημόσιος υπάλληλος, καθώς για οποιοδήποτε άλλο (δωροδοκία, απάτη, κλπ.), δεν αρκεί η δίωξη, αλλά απαιτείται η επιβολή τελεσίδικης πειθαρχικής ποινής!
Σοβαρά ερωτήματα προκαλεί επίσης η δυνατότητα συνεργασίας του ΑΣΕΠ με φορείς του ιδιωτικού τομέα για τη διενέργεια της εξέτασης, καθώς και η απαγόρευση υποβολής ενστάσεων κατά της βαθμολογίας της γραπτής εξέτασης. Επιπλέον, για την πρώτη εξέταση τίθενται αυξημένες προϋποθέσεις προϋπηρεσίας, αποκλείοντας ουσιαστικά πολλούς νεότερους υπαλλήλους.
Την ίδια στιγμή εισάγονται ψυχομετρικά εργαλεία στη διαδικασία της συνέντευξης, (στην παρούσα φάση, η ρύθμιση αυτή θα ισχύει μόνο στο επίπεδο των Γενικών Διευθυντών), ενώ Υπουργοί και Διοικήσεις αποκτούν σημαντικά περιθώρια επιλογής και τοποθέτησης από τους τελικούς πίνακες κατάταξης. Συγκεκριμένα, θα μπορούν να επιλέγουν τον «καταλληλότερο σε περίπτωση ισοβαθμησάντων» καθώς και να τοποθετούν από τον πίνακα κατάταξης όποιον θέλουν, όπου θέλουν…, ενισχύοντας συναλλαγές και συνεννοήσεις κάτω από το τραπέζι. Σημειώνεται ότι κάθε φορέας δεν υποχρεούται να προχωρήσει σε προκήρυξη των θέσεων ευθύνης, ανά Γενική Διεύθυνση, αλλά μπορεί σε μία προκήρυξη να περιλαμβάνεται το σύνολο των θέσεων ευθύνης, με ότι αυτό συνεπάγεται στη διαδικασία τοποθέτησης. Τέτοια αμεροληψία και διαφάνεια εισάγει το νέο νομοσχέδιο!
- ΕΚΔΔΑ και ΕΣΔΔΑ: υποβάθμιση της γνώσης, προτεραιότητα στις «δεξιότητες»
Το κράτος αναδιαμορφώνεται ώστε να γίνει, πιο “ευέλικτο” και αποτελεσματικό στις απαιτήσεις του κεφαλαίου και πιο αυταρχικό και εχθρικό απέναντι στα λαϊκά δικαιώματα. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η αναδιάρθρωση που επιχειρεί και το τωρινό νομοσχέδιο στην όλη φιλοσοφία της επιμόρφωσης των δημοσίων υπαλλήλων με την «αναδιοργάνωση» του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.).
Στην αποστολή του Ε.Κ.Δ.Δ.Α. προτάσσεται γενικά η «εκπαίδευση στελεχών» που στοχεύει «στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και παραγωγικότητας του δημοσίου τομέα και στην υποστήριξη ενός σύγχρονου παραγωγικού μοντέλου οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης» (άρθρο 34). Αντικαθίστανται οι γενικές διατυπώσεις περί εκπαίδευσης στελεχών και «συμβολής τους στον εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Διοίκησης», με μια διαρκή και επίμονη διευκρίνιση ότι οι στόχοι αυτοί πρέπει πάντα να υπηρετούν ουσιαστικά τους αναπτυξιακούς στόχους του κεφαλαίου.
Στον εισαγωγικό διαγωνισμό της ΕΣΔΔΑ το τεστ δεξιοτήτων αποκτά κεντρικό ρόλο, ενώ ακόμη και η εξέταση μαθημάτων μπορεί να γίνεται αποκλειστικά με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Παράλληλα, αυξάνεται σημαντικά η βαρύτητα της προφορικής συνέντευξης, η οποία φτάνει το 34%. Την ίδια στιγμή υπάρχει η πολύ επικίνδυνη πρόβλεψη, όπως και στην προφορική δοκιμασία για τους Γενικούς Διευθυντές, ότι «στην Επιτροπή μετέχει και ένας (1) ψυχολόγος ή εξειδικευμένος επαγγελματίας στη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων, χωρίς δικαίωμα βαθμολογίας». Ποια θα είναι αυτά τα ψυχομετρικά εργαλεία ανάλυσης της προσωπικότητας των υποψηφίων που θα χρησιμοποιούν αυτοί οι «ειδικοί»;
Προβλέπεται ακόμη ποσόστωση 50% των θέσεων της ΕΣΔΔΑ για συγκεκριμένες ειδικότητες, (πτυχιούχους μηχανικούς, πληροφορικούς, οικονομολόγους και λογιστές, με δυνατότητα μελλοντικής αναθεώρησης με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών), ενώ εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν εκκρεμή πειθαρχική δίωξη ή συγκεκριμένες πειθαρχικές κυρώσεις αποκλείονται από τη συμμετοχή στον διαγωνισμό.
Παράλληλα, δημιουργείται «Ακαδημία Ηγεσίας», χωρίς να διευκρινίζεται με ιδιαίτερη σαφήνεια το έργο αυτής της Ακαδημίας, η οποία θα προορίζεται για τα ανώτατα στελέχη του Δημοσίου, Υπουργούς, Γενικούς Γραμματείς, Διοικητές, βουλευτές, Δημάρχους, Περιφερειάρχες, κλπ., αλλά ταυτόχρονα και στους υπαλλήλους “που επιθυμούν να θεμελιώσουν το σχετικό προσόν επιλογής σε θέση ευθύνης” (άρθρο 76).
- Ψηφιακή – βιομετρική κάρτα: νέος μηχανισμός ελέγχου
Με το άρθρο 102 εισάγεται ψηφιακή κάρτα για την καταγραφή της φυσικής παρουσίας των εργαζομένων, ακόμη και με χρήση βιομετρικών χαρακτηριστικών.
Η συγκέντρωση των στοιχείων της κάρτας στο κεντρικό σύστημα διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού του Υπουργείου Εσωτερικών εκ των πραγμάτων δεν σκοπεύει στον έλεγχο της τήρησης του ωραρίου. Πρόκειται για την ίδια πλατφόρμα που συγκεντρώνει τις αξιολογήσεις των υπαλλήλων, την στοχοθεσία, τη συμμετοχή τους στις απεργίες δηλαδή συγκεντρώνει όλο το αντιδραστικό θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις εργασιακές σχέσεις στο δημόσιο.
Είναι ξεκάθαρο ότι με την χρήση της ψηφιακής κάρτας η Κυβέρνηση στοχεύει, όπως άλλωστε έχει πολλές φορές δηλώσει να μειώσει το «δημοσιονομικό κόστος του δημοσίου», με περικοπή υπερωριών και λοιπών αποζημιώσεων, βεβαίως σε όποια υπηρεσία και φορέα θελήσει να το κάνει.
Με το νομοσχέδιο επιτρέπεται ακόμη και η χρήση των βιομετρικών χαρακτηριστικών των υπαλλήλων παρά την αντίθετη γνωμοδότηση της αρμόδιας “ανεξάρτητης” αρχής. Είναι φανερό πως αυτό που σήμερα προβλέπεται ως εξαίρεση, αύριο θα γίνει ο κανόνας. Άλλωστε, η κυβέρνηση φρόντισε προκαταβολικά να παραμερίσει κάθε είδους νομικά και διοικητικά εμπόδια καθώς προβλέπεται απλή και όχι σύμφωνη γνώμη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα!
ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΠΕΙΘΗΝΙΑ ΟΡΓΑΝΑ!
Το νομοσχέδιο δεν αποτελεί «εκσυγχρονισμό» και ενίσχυση της αξιοκρατίας. Ενισχύει την εξάρτηση του εργαζόμενου από την αξιολόγηση και τον Προϊστάμενο, διευρύνει τα περιθώρια αυθαίρετων αποκλεισμών και τοποθετήσεων, υποβαθμίζει τη γνώση έναντι των «δεξιοτήτων» και ενισχύει τον έλεγχο και την πειθαρχική πίεση στους εργαζόμενους.
Η διαρκής φτωχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων εντείνει ακόμη περισσότερο αυτή την πίεση. Όταν η θέση ευθύνης «μοιάζει» ως ο μόνος δρόμος για ένα αξιοπρεπές εισόδημα, ο ανταγωνισμός μεταξύ των συναδέλφων γίνεται μονόδρομος και η υπηρεσιακή εξέλιξη μετατρέπεται σε πεδίο διαρκούς αξιολόγησης και ελέγχου.
Παράλληλα, αντί για ένα πραγματικά αποτελεσματικό Δημόσιο προς όφελος της κοινωνίας, δημιουργείται μια ολόκληρη γραφειοκρατία αξιολόγησης, ιεράρχησης, προαγωγών και «δεξιοτήτων» — ένας μηχανισμός που αποσπά χρόνο και προσωπικό από τις πραγματικές ανάγκες των υπηρεσιών και των πολιτών.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση προβάλλει ως «Αριστεία» ένα μοντέλο διοίκησης που συνδέεται με την αξιολόγηση, την τιμωρία, την αυθαιρεσία και τον αυταρχισμό. Την ώρα που τα σχολεία και τα νοσοκομεία αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις, που αναπληρωτές/τριες αδυνατούν να εξασφαλίσουν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και που κρίσιμες δημόσιες υποδομές εξακολουθούν να παρουσιάζουν προβλήματα, η κυβέρνηση επιλέγει να εντείνει τον έλεγχο και την πειθαρχική πίεση στους εργαζόμενους.
Στις επιδιώξεις ενός βάρβαρου κράτους που αναδιαμορφώνεται ώστε να γίνει, πιο «ευέλικτο» και αποτελεσματικό στις απαιτήσεις του κεφαλαίου και πιο αυταρχικό και εχθρικό απέναντι στα λαϊκά δικαιώματα, οι εργαζόμενοι με τα σωματεία και τις Ομοσπονδίες τους, θα σταθούμε αγωνιστικά απέναντί τους.
Απαιτούμε να αποσυρθεί το απαράδεκτο νομοσχέδιο της κυβέρνησης. Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν πρόκειται να γίνουμε πειθήνια όργανα υλοποίησης της πολιτικής που στρέφεται ενάντια σε εμάς και σε όλο το λαό. Η απάντησή τους θα δοθεί στο δρόμο, στην οργάνωση του αγώνα για ζωή και δουλειά με δικαιώματα.